Khoyشهر گل سرخ
City of Roses
خوی
Azerbaijan, region, Iran
متن
(ä´´zrbjän´, ´´zr–) (KEY) , Iran. Azarbayejan, region, c.34,280 sq mi (88,785 sq km), NW Iran, divided into the provinces of East Azerbaijan (1996 pop. 3,325,540), West Azerbaijan (1996 pop. 2,496,320), and Ardabil (1996 pop. 1,168,011). The chief cities include Tabriz (the capital of East Azerbaijan), Urmia (the capital of West Azerbaijan), Ardebil (the capital of Ardabil), Maragheh, and Khoy (Khvoy). The region is bounded in the N by Armenia and the Republic of Azerbaijan (from which it is separated by the Aras River) and in the W by Turkey and Iraq.

Azerbaijan, which includes Lake Urmia, is mountainous, with deep valleys and fertile lowlands. Grains, fruits, cotton, rice, nuts, and tobacco are grown. Wool, carpets, and metalware are produced. Industries include food processing, cement, textiles, electric equipment, and sugar milling. An oil pipeline runs through the region. The majority of the people of Azerbaijan are Turkic-speaking Azeris, who are Shiite Muslims. There are also Armenians, Kurds, Jews, and Persians.

In ancient times Azerbaijan was dominated by the kings of Van and Urartu (in Armenia). By the 8th cent. B.C. it had been settled by the Medes (see Media), and it later formed the province of Media Minor in the Persian Empire. Azerbaijan is the traditional birthplace (7th cent. B.C.) of Zoroaster, the religious teacher and prophet. After Alexander the Great conquered Persia, he appointed (328 B.C.) as governor the Persian general Atropates, who eventually established an independent dynasty. Later, the region, which came to be called Atropatene or Media Atropatene, was much disputed. In the 2d cent. B.C. it was taken by the Parthian Mithradates I, and c.A.D. 226 it was captured by the Sassanian Ardashir I. Shapur II enlarged Azerbaijan by adding territory in the north.

Heraclius, the Byzantine emperor, briefly held the region in the 7th cent., just before the Arabs conquered it; they converted most of its people to Islam and made it part of the caliphate. The Seljuk Turks dominated the region in the 11th and 12th cent., and the Mongols under Hulagu Khan established (13th cent.) their capital at Maragheh. After being conquered by Timur in the 14th cent., Tabriz became an important provincial capital of the Timurid empire. It was out of Ardebil that the Safavid dynasty arose (c.1500) to renew the state of Persia. There was fierce fighting between the Ottoman Empire and Persia for Azerbaijan. After brief Ottoman control, Abbas I, shah of Persia, regained control of the region in 1603.

Azerbaijan remained entirely in the possession of the shahs until the northern part was ceded to Russia in the treaties of Gulistan (1813) and Turkmanchai (1828). The remainder was organized as a province of Persia; in 1938 the province was divided into two parts. In 1941, Soviet troops occupied Iranian Azerbaijan; they were withdrawn (May, 1946) after a Soviet-supported, autonomous local government had been created. Iranian troops occupied the region in Nov., 1946, and the autonomous movement was suppressed.

Source: The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition.  2001


ناحيه آذربايجان ايران، (با مساحتي) در حدود 34280 مايل مربع (88785 كيلومتر مربع) در شمال غربي ايران (قرار دارد و) به استانهاي آذربايجان شرقي (با 3325540 نفر جمعيت، در 1996)، آذربايجان غربي (با 2496320 نفر جمعيت، در 1996)، و اردبيل (با 1168540 نفر جمعيت، در 1996) تقسيم مي‌شود. شهرهاي اصلي آن، تبريز (مركز استان آذربايجان شرقي)، اروميه (مركز استان آذربايجان غربي)، اردبيل (مركز استان اردبيل)، مراغه، و خوي هستند. اين ناحيه، از شمال، با ارمنستان و جمهوري آذربايجان (از آنجا كه رود ارس جدا مي‌كند)، و از غرب، با تركيه و عراق هم‌مرز است.

آذربايجان، كه درياچه اروميه را در خود جاي داده، كوهستاني است، و داراي دره‌هاي عميق و دشتهاي حاصلخيز است. (در اين ناحيه) غلات، ميوه، پنبه، برنج، ميوه‌هاي مغزدار (گردو، فندق و ...)، و توتون كشت مي‌شود. (و) پشم، فرش و فلزافزار توليد مي‌شود. صنايع (اين ناحيه) شامل فراورده‌هاي غذايي، سيمان، منسوجات، وسايل برقي، و آسياب شكر است. يك خط لوله نفت از اين ناحيه مي‌گذرد. اكثر مردم آذربايجان به زبان تركي آذري تكلم مي‌كنند و شيعه هستند. (در اين ناحيه) ارمني‌ها، كردها، يهودي‌ها و فارس‌ها هم هستند.

آذربايجان، در دوران باستان، تحت سيطره شاهان وان و اورارتو (ي ارمنستان) بود. در حدود قرن هشتم پيش از ميلاد، مادها (ماد را ببينيد) به آن كوچيدند، و سپس استان ماد صغير را در امپراتوري ايران ايجاد كردند. آذربايجان زادگاه سنتي (قرن هفتم پيش از ميلاد) زرتشت، (كه) آموزگار ديني و پيامبر( بود،) است. اسكندر كبير، پس از تسخير ايران (328 پيش از ميلاد)، امير آتروپاتس ايراني را، به عنوان حكمران آن برگزيد، او (كسي بود كه) سرانجام يك دودمان مستقل را پايه‌گذاري كرد. بعدها، اين ناحيه، كه آتروپاتن يا آتروپاتن ماد ناميده مي‌شد، مورد مناقشات بسيار قرار گرفت. اين (ناحيه) در قرن دوم پيش از ميلاد، توسط ميتراداتيز اول پارتي تصرف شد، و در 226 بعد از ميلاد توسط ارشير اول ساساني تسخير شد. شاپور دوم، با افزودن سرزميني در شمال، آن را وسعت بخشيد.

هراكليوس، امپراتور بيزانس، در قرن هفتم، اين ناحيه را، درست پيش از آنكه اعراب بر آن استيلا يابند، مدت كوتاهي در اختيار گرفت. (اعراب) بيشتر مردم آن را مسلمان كردند و آن (ناحيه) را بخشي از خلافت كردند. تركهاي سلجوقي در قرون 11 و 12 بر اين ناحيه مسلط شدند. بعد از اينكه تيمور در قرن چهاردهم (اين ناحيه) را تصرف كرد، تبريز، مبدل به يك مركز ايالتي مهم امپراتوري تيموري شد. دودمان صفوي، با هدف احياي سرزمين ايران، (در حدود 1500) در خارج اردبيل، پديدار شدند. ميان امپراتوري عثماني و ايران، جنگ شديدي، بر سر آذربايجان، درگرفت. عباس اول، شاه ايران، پس از سلطه كوتاه مدت عثماني، دوباره در 1603، بر اين ناحيه مسلط شد.

آذربايجان، تماما در تصاحب شاهان (ايران) بود، تا اينكه بخش شمالي آن، طي قراردادهاي گلستان (1813) و تركمن‌چاي (1828)، به روسيه واگذار شد. باقيمانده آن، به شكل يك استان ايران درآمد؛ در 1983 اين استان به دو بخش تقسيم شد. در 1941، قشون روس، آذربايجان ايران را تصرف كرد؛ آنها (در مي 1946) عقب‌نشيني كردند، و با حمايت شوروي، يك حكومت منطقه‌اي خودمختار تشكيل شد. قشون ايران، در نوامبر 1946 اين ناحيه را اشغال كرد، و جنبش خودمختاري سركوب شد.
اتصالات


.كليه حقوق براي خوی شهر گل سرخ محفوظ است